Konkordato, vadesi gelmiş borçlarını ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi bulunan borçluların, kanunda öngörülen şartlarla mahkemenin denetimi ve gözetimi altında, alacaklıları ile anlaşarak borçlarını tasfiye etmesine veya işletmesinin mali durumunu düzeltmesine imkân veren hukuki bir süreçtir. Bu yöntem, özellikle iflas riski altındaki işletmeler için hem borçlular hem de alacaklılar açısından ekonomik istikrar sağlayan bir çözüm olabilir.
Konkordato Talebi ve Hukuki Dayanak
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 285. maddesi uyarınca, borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi bulunan borçlular konkordato talep edebilir. Burada önemli olan, borcun vadesinde ödenememesi veya ödenememe tehlikesinin varlığıdır. Kanun, borçlulara borçlarını yeniden yapılandırmak veya iflastan korunmak için bu yolu kullanma imkânı tanır.
Konkordatoda mahkeme, geçici ve kesin mühlet uygulayarak borçlu aleyhine yürütülen takipleri durdurur. 288. ve 294. maddeler çerçevesinde, mühlet süresince hiçbir takip yapılamaz; ihtiyatî tedbir ve hacizler uygulanamaz ve zamanaşımı ile hak düşürücü süreler işlemez. Bu durum, borçluya mali durumunu düzeltme ve alacaklılarla anlaşma fırsatı sunar.
Konkordato Talebine Eklenecek Belgeler
Konkordato başvurusunda borçlunun mahkemeye sunması gereken belgeler belirlenmiştir. 5. maddeye göre, talebe eklenmesi gereken başlıca belgeler şunlardır:
- Konkordato ön projesi: Borçların hangi oranda ve vadede ödeneceğini gösterir.
- Borçlunun malvarlığını gösterir belgeler: Bilanço, gelir tablosu, nakit akışı tablosu gibi finansal tablolar.
- Alacaklı ve alacak listesi: Alacaklıların isimleri, alacak miktarları ve varsa imtiyaz durumları.
- Karşılaştırma tablosu: Konkordato ön projesine göre alacaklıların alacağı miktarın iflas hâlinde alacak miktarıyla karşılaştırılması.
- Makul güvence veren denetim raporu: Borçlunun mali durumunu ve ödeme kapasitesini doğrulayan bağımsız denetim raporu.
Borçlu, iflasa tabi olmayan kişilerden ise yalnızca konkordato ön projesi ve alacak listesi ile gerekli ölçüde malvarlığı belgelerini sunar. Mahkeme, eksik belge olması hâlinde borçluya makul bir süre tanır ve masraflar alacaklı tarafından karşılanır.
Konkordato Ön Projesi ve İçeriği
Konkordato ön projesi, borçlu ile alacaklılar arasındaki anlaşmanın ana hatlarını içerir. Bu proje kapsamında:
- Borçlunun borçlarını hangi oran ve vadede ödeyeceği,
- Alacaklıların alacaklarından hangi oranda vazgeçeceği,
- Borçlunun ödemeleri gerçekleştirebilmek için mallarını satıp satmayacağı,
- Faaliyetine devam edebilmesi ve alacaklılara ödemelerini yapabilmesi için gerekli mali kaynakları hangi yöntemle sağlayacağı (sermaye artırımı, kredi temini vb.)
gibi hususlar net olarak belirlenir. Böylece, borçlunun mali durumunu düzeltme ve işletmenin sürdürülebilirliğini sağlama imkânı doğar.
Borçlunun Mali Durumunu Gösteren Belgeler
Borçlunun mali durumunu detaylı şekilde açıklayan belgeler konkordato talebinin temelini oluşturur. Bunlar arasında:
- Son bilanço ve gelir tablosu,
- Nakit akış tablosu,
- Ara bilanço ve aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden hazırlanan tablolar,
- Ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdikleri ile e-defter berat bilgileri,
- Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar listesi,
- Tüm alacak ve borçların detaylı listesi
yer alır. Bağımsız denetime tabi borçlular için bazı tabloların denetimden geçmiş olması zorunludur. Ayrıca belgelerin tarihleri, mahkemeye başvuru tarihinden fazla bir yıl veya doksan günü aşmamalıdır. Bu belgeler sayesinde mahkeme, borçlunun mali durumunu net biçimde değerlendirir.
Sonuç
Konkordato talebi, iflas riski altındaki işletmeler için kritik öneme sahiptir. Borçlular, bu süreç sayesinde borçlarını yeniden yapılandırabilir, mali durumlarını düzeltebilir ve faaliyetlerini sürdürebilir. Alacaklılar açısından ise, borçlu ile anlaşma yoluna giderek alacaklarını kısmen de olsa tahsil etme imkânı doğar. Konkordatoya başvurmadan önce hukuki danışmanlık almak, sürecin sağlıklı ve kanuna uygun yürütülmesini sağlar.
Yazar: AV. Muhammed Mustafa Eke
